БУСДЫН ХӨДӨЛМӨРИЙГ “МӨЛЖИГЧ” ГАДНА, ДОТНЫ КОМПАНИУДАД ДАРУУЛГА ХЭРЭГТЭЙ БАЙНА

Манай хуудсанд LIKE дарж нэгдэнэ үү

2017 онд Төрийн тэргүүнээ сонгох сонгуулиар "Монгол ялна” гэх уриалга газар авч, Монголчууд бие биенээ дотоод, гадаадаар нь ялгаварлах сэтгэгдэл хүн бүрт сууж, нүдний шил зүүсэн болгоныгоо хяламхийж харан "Хятад уу” хэмээн пээдэлзсэн. Уриалга ч үүргээ амжилттай биелүүлж, "Монгол ялна” хэмээх уриалгыг өөрийгөө сурталчилахад ашигласан Х.Баттулга ялсан. Энэхүү уриалга цааш газар авч, Засгийн газраа хүртэл унагаж, дараагийн ерөнхий сайд сонгогдоход "Монгол яллаа” хэмээн сошиал ертөнцөөр уг уриалганд дурлагсад дуу дуугаа аван "жиргэлдэнэ” билээ.

Энэ ч яах вэ үг. Гэхдээ Монголоо гэх сэтгэлтэй, Монгол хүн бүрийн зүрх сэтгэлийг байлдан дагуулсан үг байв. Гэвч бодит амьдрал дээр "Монгол ялагдсан” хэвээрээ л байна. Эх орондоо, газар нутаг дээрээ Монголчууд гадныханд, ялангуяа БНХАУ-ын иргэдэд хулхидуулж, хөдөлмөрөө мөлжүүлж, өөдөөс нь үг хэлвэл доромжлуулж, цалин хөлсөө ч авч чадахгүй явж байна. Цалин хөлсөө авсан нэг нь хөдөлмөрийн нөхцлөө хангуулж чадахгүй, амь нас эрүүл мэндээрээ хохирч явна. Ийм жишээг дурьдая гэвэл нэлээн бий.

Монголын залуус залхуу байна, ажил хийх дургүй байна, амар хялбар аргаар мөнгө олох гэсэн сэтгэл нь давамгайлжээ, архи, зугаа цэнгэл, шоунд дуртай байна гэх шүүмжлэл нийгэмд нэлээн бий. Залхуу, амар хялбар аргыг эрэлхийлсэн залуус байхыг үгүйсгэх аргагүй. Гэхдээ ганц нэгэн сэтгэлгээ нь төлөвшөөгүй залуусаас болж, Монголын нийт залуусыг залхуу хойрго, ажил хийх дургүй, чадваргүй зэргээр баалаад байх нь таагүй санагдана. Гэхдээ энэ бүхний шалтгаан нь юу юм бэ?

Саяхан Батсуурь гэх залуу бидэнд хандсан юм. Лифт нийлүүлэгч, Хятадын хөрөнгө оруулалттай, хятад эзэнтэй, хятадын эхнэр гүйцэтгэх захиралтай нэгэн компанид ажиллаж байгаа аж. Гэхдээ түүнийг анх ажилд авахдаа Хятад эзэд цалингаас гадна урамшуулал өгнө, борлуулалт хийсний урамшуулал 1000-3000 доллар гэж амалсан байдаг. Уг нь бол хүний хөдөлмөр, хичээл зүтгэлийг үнэлдэг газар мэт санагдана. Гэвч ажиллах явцад амлалтнаасаа буцаж, урамшуулалыг нь өгөхгүй байх шалтгаан хайж, ажлаас гаргах нөхцлийг бүрдүүлэхийн төлөө ажиллаж эхэлсэн байдаг. Харин бидэнд хандсан залуугийн хувьд сэргэлэн, өөрийнхөө эрхийг хаана ч хамгаалаад явах чадвартай байсан учраас тус компаний захирлуудын хэрхэн амлалт өгдөг, урамшуулал хэрхэн олгодог стандарт зэрэг бичиг баримтыг олоод авсан байгаа юм.

Эздийн хувьд өөрсдийн бусармаг үйлдлийг нуухын тулд тус стандартыг шүүгээндээ л хадгалж, хэдэн сарын хугацаанд лифт борлуулж, цалин өгсөн болчихоод л ямар нэгэн шалтгаан гаргаж ирээд залуучуудыг халаад явуулчихдаг байна. Тийм байдлаас халагдсан нэлээн залуус байдаг ч иргэн Батсуурь шиг өөрсдийнхөө буруугүйг батлаж, нотлох баримтыг тус газраас нэг ширхэгийг ч олж авч чадаагүй аж.

Харь хэлтэн ийнхүү эх нутагт минь дураараа аашлаж, залуусын хөдөлмөрлөх эрхийг зөрчих үзэгдэл газар авах боллоо. Тиймээс бусармаг үйлдлийг хаана хаанаа анхаарч, таслан зогсоох тал дээр ажиллах шаардлагатай болов уу? Мөнгөтэй, эрх мэдэл бүхий танил тал, найз нөхөдтэй хүн Монголын нутагт хууль дүрмийг үл тоон бусдыг мэхэлж, хөдөлмөрийг нь мөлждөг бусармаг үйлдэл Монгол Улсад нутагших ёсгүй.

Батсуурь Эф Эй Икс ХХК-нд ажилд орсоноосоо хойш 3 сарын дотор 6 лифт борлуулж, гэрээ хийсэн аж. Харин захирал хүүхэн ийнхүү сайн ажилласан залууд урамшуулал, амалсан цалингаа өгөхгүй бултах арга замаа хайж, дараах бичигт гарын үсэг зуруулах гэж оролдсон гэдэг.

 Харин Батсуурь түүнийг хүслийг биелүүлээгүй бөгөөд цалин, урамшууллаа өгөхгүй, заль хэрэглэж, хөдөлмөрийг нь мөлжих оролдлого хийж байгааг эсэргүүцэн даргадаа шаардлага тавьж, үгээ хэлсэн ч "чамайг алсан ч яадаг юм. Чи хэл ам хийж яваад хаа хүрэх юм” гэх мэтээр загнаж, дарамталж, хавчиж шахах болсон байна. Ингээд л хуульчдад хандаж, өөрийнх нь эрхийг "Эф Эй Икс” ХХК-ийн захирал Б.Хонгорзул гэх бүсгүй хэрхэн зөрчиж байгааг учирлажээ. Тус компаний удирдлагуудтай хууль зүйн туслалцаа үзүүлж буй хуульч нь очсон ч гэсэн хэл амаар доромжлуулж, эцэстээ захирал хүүхэнд гүтгүүлж, цагдаагийн байгууллагад дуудагдсан байна. Харин Батсуурь "хэл амаар доромжилж, бүр давраад гар хүрсэн захирал бүсгүйн талаар цагдаагийн байгууллагад гомдол гаргахад” түүний гомдлыг хүлээж аваагүй гэх. Хууль зүйн сайд Ц.Нямдорж хэлсэн удаа бий. "Цагдаа нь улстөрийн цагдаа болсон. Шүүх нь ялзарсан. Монголд шударга ёс алга” гэж..!

Хууль хяналтын байгууллага иргэдийн гомдлыг үл тоодог, мөнгөтэй, эрх мэдэлтэй, эрх мэдэл бүхий хүмүүст тал засдаг, ажиллаж, хөдөлмөрлөөд эх орондоо сайхан амьдрах хүсэлтээ иргэдээ ийнхүү үл тоодог байдал ердийн үзэгдэл мэт цэцэглэн хөгжиж байна.

Энэ компаний хувьд хөдөлмөрийн хууль зөрчиж, Монголын залуучуудыг хуурч мэхлэн ажиллуулж, хөдөлмөрлөсөн хөлсийг нь өгөхгүйгээр ажлаас нь чөлөөлдөг. Ингэхдээ тухайн ажилчиддаа хэл ам хийж, хууль хяналтын байгууллагаар явсан ч өөрсдийн ярьж байгаа зүйлийг нотлох баримтыг өгдөггүй. Мөн хөдөлмөрийн гэрээ байгуулна гэдэг ч тухайн гэрээндээ гарын үсэг зурахгүй цаг хожиж, эцэст нь хүмүүсийг хөөж явуулдах байдлаар үйл ажиллагаагаа явуулдаг байх юм.

Ийм байдлаар бусдын хөдөлмөрийг мөлжиж, ашиг хонжоо олдог гадны болон дотоодын байгууллагуудын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, цэгцлэх цаг болжээ. Тэгэхгүй бол ажилгүй, ядуу, иргэдийн тоог энэ мэт бусдын хөдөлмөрийг шулан мөлжигч байгууллагууд нэмсээр байгаа төр засгийн түвшинд анхаарах цаг болсон…

Хятадын хөрөнгө оруулалтай, хятад эзэнтэй компанид ажиллаад хөдөлмөрийн хөлсөө авч чадахгүй хохирч, зардал чирэгдэл болж байгаа Монгол залуучууд өчнөөнөөрөө байна. Тэгэхээр энэ байдлыг холбогдох байгууллагууд яаралтай таслан зогсоож, Монголчуудынхаа хөдөлмөрлөх эрхийг хамгаалах шаардлагатай байна. Гадаадын иргэн харъяатын асуудал эрхлэг газар гээд бие даасан агентлаг байдаг. Тэгвэл энэ газар энэ мэт гадны хөрөнгө оруулалттай, гадны захиралтай газруудад шалгалт хийдэг болов уу?

Усыг нь уувал ёсыг нь дага гэсэн Монголчуудын өвгөдийн сургаал бий. Яагаад тэгвэл Гадны хөрөнгө оруулагчид Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хуулийг нь ард түмэнтэй нь доромжилж байгаа юм бэ? Энэ улсад эзэн байна уу?

Энд хууль зүйн туслалцаа үзүүлж буй залуус, ажилтан авахдаа борлуулагч нарт амалдаг урамшуулалын стандартыг нь үзүүлж, бусдын эрх ашгийг зөрчихгүй байх ёстой талаар хэлэлцэхээр очсон бөгөөд гол нотлох баримтыг авахаар улайрч буй үед нь хийсэн бичлэг аж. 

Үргэлжлэл бий /Дараагийн удаад би. Захирал ажилтантайгаа хэрхэн харьцаж, доромжилж, цохиж, алсан ч яадаг юм гэх мэт үгээр дайрч давшилж буй бичлэгийг хүргэх болно/. Бид Ардчилсан нийгэмд амьдарч байгаа тиймээс хэн нэгэн ажил олгогч нь ажилтантайгаа боол мэт харьцаж, тэдний эрх ашгийг зөрчиж, залилж, хөдөлмөр эрхлүүлэх ёсгүй юм.

Н.Цэндбат

Эх сурвалж: Мandtugai.mn/


БУСДЫН ХӨДӨЛМӨРИЙГ “МӨЛЖИГЧ” ГАДНА, ДОТНЫ КОМПАНИУДАД ДАРУУЛГА ХЭРЭГТЭЙ БАЙНА
Манай хуудсанд LIKE дарж нэгдэнэ үү
Нэр:*
И-мэйл:
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
top
  • vans shoes
  • kyrie 4
  • lebron james shoes
  • kyrie irving shoes
  • puma fenty
  • lebron soldier 11
  • asics shoes
  • stephen curry shoes
  • pg shoes
  • puma fenty slides
  • lebron 14
  • kyrie 4
  • puma rihanna creepers
  • nmd human race
  • curry shoes
  • yeezy shoes
  • adidas nmd
  • lebron soldier 10
  • puma fenty
  • lebron soldier
  • lebron 15
  • kyrie 4
  • kd shoes
  • nike vapormax
  • stephen curry shoes
  • kyrie 4
  • kyrie 1
  • curry shoes
  • kyrie 2
  • adidas nmd shoes
  • stephen curry shoes
  • john wall shoes
  • http://www.kyrie4.us.com
  • adidas yeezy boost
  • yeezy boost
  • nike pg 2
  • kyrie irving shoes
  • adidas john wall
  • yeezy boost
  • j wall shoes
  • http://www.asicsshoes.us.com
  • curry 3 shoes
  • kyrie irving jersey
  • curry 3
  • kd 9
  • kd shoes
  • Kevin Durant shoes
  • http://www.kd-9.org
  • yeezy boost 350 v2
  • kd shoes
  • Curry 3
  • Curry 1
  • kevin durant shoes
  • yeezy boost
  • adidas nmd Runner
  • adidas nmd r1
  • kobe 10
  • adidas crazy explosive
  • air max 90
  • kobe 10 shoes
  • adidas nmd xr1
  • kobe shoes
  • curry one
  • kyrie irving shoes
  • adidas nmd
  • vans outlet
  • vans for sale
  • Curry 3
  • yeezy 350 boost
  • kobe bryant shoes
  • lebron soldier
  • under armour shoes
  • http://www.kyrie4.com
  • nike lebron soldier
  • adidas tubular instinct
  • vibram
  • vibram fivefingers
  • adidas tubular instinct boost
  • adidas ultra boost
  • adidas tubular
  • lebron soldier shoes
  • kids shoes
  • air jordan shoes
  • air max shoes
  • air force 1
  • nike air max
  • air max nike
  • lebron soldier shoes
  • soldier shoes
  • air max 90
  • air max 95
  • adidas nmd human race
  • nmd human race
  • kyrie 4
  • kobe 11
  • Curry One
  • Kobe Shoes
  • harden shoes
  • kobe 11 shoes
  • Curry 2
  • Curry 2
  • Harden 1
  • Curry 2
  • James Harden Shoes
  • lebron soldier
  • nike epic react
  • nike epic react flyknit
  • lebron 10 soldier
  • nike lebron soldier
  • Curry Shoes 2015
  • Harden 1 Shoes
  • James Harden Shoes
  • Harden Shoes
  • James Harden 1
  • Under Armour Curry Shoes
  • kobe x
  • Kobe 10
  • Cheap Harden 1
  • kobe bryant shoes
  • kobe shoes
  • Lebron James Shoes
  • Cheap Curry Shoes
  • yeezy 950
  • Curry One Mvp
  • Nike Harden Shoes
  • Nike Kobe Shoes
  • Harden Shoes
  • Under Armour Store
  • Curry 2 Shoes
  • Curry Shoes
  • curry 1
  • curry 5
  • http://www.curry-5.us
  • Stephen Curry Shoes
  • Under Armour curry one
  • James Harden Shoes
  • stephen curry shoes
  • Steph Curry 1
  • Stephen Curry Shoes
  • kobe basketball Shoes
  • Nike Harden Shoes
  • fila shoes
  • fila
  • Nike James Harden Shoes
  • Harden Shoes For sale
  • Harden Shoes Sale
  • yeezy boost
  • new balance shoes
  • kanye west shoes
  • http://www.yeezyshoes.us.com
  • kobe x shoes
  • kd 8
  • adidas nmd xr1
  • balenciaga triple s
  • adidas yeezy boost
  • balenciaga triple s Shoes
  • adidas nmd r1
  • adidas yeezy outlet
  • adidas nmd
  • adidas nmd runner
  • adidas nmd pk
  • adidas nmd footlocker
  • adidas nmd r1 primeknit
  • new era caps
  • kobe bryant shoes
  • lebron soldier 11
  • kobe shoes
  • kyrie 3
  • nike kyrie 3
  • kyrie 3 shoes
  • air max shoes
  • yeezy boost
  • nike air max shoes
  • nike air max
  • kevin durant shoes
  • kd vii
  • kd 7
  • curry 3
  • curry 3 shoes
  • ua curry 3
  • curry 3 low
  • kyrie 3
  • adidas porsche shoes
  • adidas porsche design shoes
  • lebron james shoes
  • kobe shoes 2015
  • nike air shoes
  • nike air max shoes
  • kyrie 3
  • kyrie 3 shoes
  • nike kyire 3
  • cheap air max shoes
  • air max shoes
  • kd vii shoes
  • kd shoes
  • kevin durant shoes
  • adidas zx flux
  • adidas zx
  • jordan retro
  • nike soccer cleats
  • adidas tubular
  • adidas flux
  • cheap kd shoes
  • adidas ultra boost
  • kobe shoes nba
  • palladium boots
  • lebron soldier 10
  • air jordan 32
  • lebron soldier
  • lebron soldier shoes
  • kd 11
  • nike lebron soldier
  • air jordan retro/a>
  • cheap kobe shoes
  • soldier 10
  • adidas ultra boost shoes
  • adidas ultra boost
  • kevin durant shoes
  • kobe bryant shoes
  • jordan retro shoes
  • hyperdunk 2017
  • kd 7 shoes
  • porsche design shoes
  • curry 5
  • adidas porsche design
  • adidas shoes
  • kevin bryant shoes
  • kd shoes store
  • kd 7
  • Cristiano Ronaldo CR7
  • herve leger dresses
  • kobe shoes
  • curry 5 shoes
  • anello backpack
  • kobe bryant shoes
  • kd shoes
  • lebron shoes
  • kd sneaker
  • http://www.curry-5.com
  • adidas alphabounce
  • adidas boost
  • adidas d rose 7
  • jeremy scott adidas
  • nike sb dunk
  • jeremy scott wings
  • Nike CR7
  • jeremy scott shoes
  • js wings
  • lebron shoes
  • kobe shoes
  • balenciaga shoes
  • kobe bryant shoes
  • kyrie irving shoes
  • nike epic react flyknit
  • nike epic react
  • asics gel kayano 23
  • http://www.kyrie3.com
  • canada goose
  • lebron james shoes
  • asics gel kayano 22
  • Nike Lebron James Shoes
  • lebron soldier 12
  • Lebron James Shoes
  • asics gel lyte iii
  • adidas eqt
  • kd 10
  • nike kd 10
  • kyrie 3
  • adidas nmd womens
  • keen uneek sandals
  • prada shoes
  • air jordan 31
  • nike air poresto
  • nike air vapormax
  • nike huarache
  • nike vapormax shoes
  • nike mercurial
  • stephen curry shoes
  • kyrie irving shoes
  • kyrie irving basketball shoes
  • reebok pump fury
  • reebok pump superme
  • air max 270
  • kevin durant jersey
  • adidas iniki
  • adidas porsche design
  • lebron shoes
  • http://www.lebron-shoes.us
  • adidas porsche
  • wholesale hats
  • nike air more uptempo
  • kobe bryant jersey
  • wholesale caps
  • curry 5
  • http://www.curry-5.us
  • adidas superstar
  • curry 4
  • curry 4
  • kd 10
  • air max 270
  • nike air max 270
  • adidas deerupt
  • supreme yeezys
  • nike kd 10
  • kevin durant 10
  • nike epic react
  • nike epic react flyknit
  • nike kids shoes
  • adidas pure boost
  • lebron james shoes
  • calvin klein underwear
  • curry 4
  • birkenstock sandals
  • http://www.kyrie-4.com
  • curry 4 footlocker
  • http://www.birkenstocksandals.us.com
  • nmd r1
  • harden vol 2
  • stephen curry jersey
  • kobe shoes
  • nike roshe run
  • curry 4 shoes
  • new balance running shoes
  • ecco
  • childrens shoes
  • boys shoes
  • girls shoes
  • ecco Shoes
  • asics gel kayano 24
  • puma suede
  • kyrie 4 confetti
  • nike zoom vaporfly
  • mizuno shoes
  • ultra boost shoes
  • adidas clothing