MNS4598:2025 стандартад зааснаар суррон нь мотоциклийн ангилалд хамаарч байна.

Нийслэлийн удирдах ажилтнуудын ээлжит шуурхай зөвлөгөөн болж, үүрэг даалгаврын хэрэгжилт, нийслэлийн худалдан авах ажиллагааны явц, 2028 он хүртэл хэрэгжүүлэх 16 мега төслийн явцын талаар хэлэлцэв.

Өмнөх шуурхай зөвлөгөөнөөр хотын дарга Х.Нямбаатар 21 үүрэг даалгавар өгсөн бөгөөд хэрэгжилт 75.7 хувьтай байна. НЗДТГ-ын Хяналт-Шинжилгээ, үнэлгээний газрын дарга Б.Мөнхбаяр өмнөх шуурхай зөвлөгөөний биелэлт, явцын талаар танилцууллаа.

Тэрбээр Гандангийн тохижилтын ажлыг эрчимжүүлж, бусад газар чөлөөлөлтийг шуурхай зохион байгуулах үүрэг өгсөн. Энэ хүрээнд 2026 оны 4 дүгээр сарын 8-ны өдрийн байдлаар нийслэлийн Засаг даргын 41 удаагийн захирамжаар 130 нэгж талбарын 16.89 га талбайг чөлөөлөөд байна. Мөн Гандангийн жишиг гудамж тохижилт, бүтээн байгуулалтын газар чөлөөлөх нэгж талбарыг нэмэгдүүлж, 160 нэгж талбар чөлөөлөхөөр болсон. Өнөөдрийн байдлаар 36 нэгж талбарыг чөлөөлж, 82 нэгж талбарт үнэлгээ хийгээд байна. Сүхбаатар дүүргийн 13 дугаар хороо, 32-ын тойрог орчимд байгаа том оврын тээврийн хэрэгслийг байршуулах газрын асуудлыг шийдвэрлэж, нүүлгэх ажлыг эрчимжүүлэх үүрэг өгсөн. Энэ хүрээнд тус хороонд хийгдэх том оврын авто машины зогсоолын нөлөөлөлд өртсөн 23 нэгж талбарыг нөхөх олговортойгоор чөлөөлж, 12 нэгж талбарт эд хөрөнгийн үнэлгээ хийж байна. Тухайн байршилд зураг, төсөв хийлгэхээр зургийн ажлын судалгаанд оруулсан. Том оврын тээврийн хэрэгслийг нүүлгэн шилжүүлэх бэлтгэл ажлыг хангаж байгааг онцоллоо.

Үргэлжлүүлэн НЗД-ын нэгдүгээр орлогч Т.Даваадалай нийслэлд хэрэгжүүлж буй 16 төслийн явцын талаар танилцууллаа.

Нийслэлд дараах 16 мега төсөл хэрэгжиж байна.

• Улаанбаатар метро
• Тусгай замын автобус(BRT)
• Улаанбаатар Трам шугам -1
• Улаанбаатар Трам шугам -2
• Агаарын дүүжин замын тээвэр
• Тойрог зам
• Сэлбэ хот орон сууцжуулах төсөл
• Туул усан цогцолбор
• Дулааны тавдугаар цахилгаан станц
• Хөрсний ус, үерийн хамгаалалт
• Дэд төвүүдийг түшиглэн орон сууцжууулах төсөл
• Баянхошуу орон сууцжуулах төсөл
• Ханын материал орон сууцжуулах төсөл
• Лаг шатаах үйлдвэр
• Хог шатааж, эрчим хүч үйлдвэрлэх
• Олон түвшний уулзвар
• Туул хурдны зам төсөл
• Хүннү хотын дэд бүтцийн төсөл
• Эмээлт эко аж үйлдвэрийн парк зэрэг төслийг хэрэгжүүлж байна.

16 мега төслийн ажлын явцаас дурдвал,

“Улаанбаатар метро” төслийн ерөнхий гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах тендерийн I шатанд 6 улсын 27 компани сонирхлоо илэрхийлсэн бөгөөд II шатны тендерийг долоодугаар сарын 3-нд нээнэ. Улаанбаатар метроны эхний шугам Толгойтоос Амгалан хүртэл 19.4 км бөгөөд туулах хугацаа 31 минут байх юм. Метро ашиглалтад орсноор замын хөдөлгөөний дундаж хурд 23.3 хувиар нэмэгдэнэ.

Азийн хөгжлийн банкны зээлээр “Тусгай замын автобус” төслийг хэрэгжүүлнэ. Өнөөдрийн байдлаар ТЭЗҮ боловсруулах ажил 90 хувьтай үргэлжилж байна. Төслийг Ард Аюуш өргөн чөлөө-Их тойруу-Намьяжугийн гудамж-Нийслэл хүрээ өргөн чөлөө чиглэлд төлөвлөж буй бөгөөд нийт 12.9 км урт, 19 буудалтай тусгай замын автобусны шугам байх юм.

“Улаанбаатар Трам” төслийн хоёрдугаар шугамын гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах нээлттэй тендерийг өнгөрсөн гуравдугаар сарын 13-нд зарласан бөгөөд тендерийн материал хүлээн авч байна. Төслийн нийт төсөв 1.2 их наяд төгрөг бөгөөд 2026 онд санхүүжих дүн 325 тэрбум төгрөг байна. Тендер нь EPC (Engineering, Procurement, Construction) нөхцөлтэй. Гүйцэтгэгч нарийвчилсан зураг төсөл боловсруулах, тоног төхөөрөмж, материалын худалдан авалт хийх, барилга угсралтын ажлыг бүрэн хариуцах юм. Нисэхийн бүсийг хотын төвтэй холбох “Улаанбаатар Трам” төслийн хоёрдугаар шугамыг 2028 онд барьж дуусгана. Оргил цагт тухайн чиглэлд цагт 6989 зорчигч тээвэрлэж, авто замын ачаалал 12.2 хувиар багасах урьдчилсан тооцоо гарсан.

Франц улсын нэн хөнгөлөлттэй зээлээр хэрэгжүүлж буй “Дүүжин замын тээвэр” төслийн барилга угсралт 58 хувьтай үргэлжилж байна. Яармаг, Арцат –Хархорин, Өнөр хороолол чиглэлийн Дүүжин замын тээврийн 19 тулгуур баганыг бүрэн угсарч дууссан.

“Нэгдүгээр тойрог зам” төслийн гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах олон улсын нээлттэй тендерт “China first highway engineering company limited”, “Shandong Luqiao Group Co., Ltd”, “China Railway 16th Bureau Group Co., Ltd”, “Чайна Гэжуба Групп Лимитэд Компани” тус тус материалаа ирүүлсэн. Нэгдүгээр тойрог замын трассын нийт урт 24.7 км бөгөөд үүнээс 13.7 км нэг түвшний 10 эгнээтэй гол гудамж зам, 2.08 км туннелийн хэсэгтэй, 9.03 км хоёр түвшний гүүр, гүүрэн байгууламжтай байна. Мөн долоон байршилд олон түвшний дайран өнгөрөх уулзвар, явган хүний гурван гүүр, дөрвөн нүхэн гарцтай. Төслийн нийт санхүүжилт 918.57 сая ам.доллар юм. Тус замыг 2028 онд ашиглалтад оруулна. Харин “Хоёрдугаар тойрог зам” төслийн ТЭЗҮ боловсруулах ажил 95 хувьтай үргэлжилж байна.

Чингэлтэй дүүргийн 14, 18 дугаар хороо, Сүхбаатар дүүргийн 14 дүгээр хороо буюу 5, 6, 7 буудал орчимд нийт 158 га газарт 8575 айлын орон сууц бүхий анхны жишиг “Сэлбэ 20 минутын хот” төслийн долоон багц бүтээн байгуулалтын ажил үе шаттай үргэлжилж байна. Сэлбэ хот төслийн эхний ээлжийн 3818 айлын орон сууцыг 2027 оны III улиралд ашиглалтад оруулна. Мөн нийт талбайнхаа 37 хувьд ногоон байгууламж төлөвлөж, сургууль, цэцэрлэг, эрүүл мэндийн төв, төрийн үйлчилгээ, спорт цогцолбор, кино театр, худалдаа, үйлчилгээний төвүүдийг барина. Өнөөдрийн байдлаар төслийн нийт явц 21 хувьтай үргэлжилж байна.

“Туул усан цогцолбор” төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулж байна. Уг төслөөр гадаргын усыг хуримтлуулах шинэ эх үүсвэр бий болгож, урьдчилсан судалгаагаар 5569 га талбайд ус хуримтлуулж, 50-100 сая шоо метр ус нөөцлөх хүчин чадалтай байх юм. Далангийн урт 685.15 метр, өндөр 35.8 метр, хурдасны гүн 19.84 метр байх инженерийн шийдэл нь нийслэлийн өсөн нэмэгдэх усны хэрэгцээг урт хугацаанд хангах боломжтой. Төслийн хүрээнд Туул голын дээд хэсэгт (далайн түвшнээс дээш 1352 м өндөрт) боомт байгуулж, уг боомтын доод хэсэгт ус цэвэршүүлэх үйлдвэр болон бага оврын усан цахилгаан станц барих, мөн цэвэршүүлсэн усыг Улаанбаатар хотын төвлөрсөн ус хангамжийн системтэй холбох шугам хоолойг цогцоор нь байгуулна.

Дулааны тавдугаар цахилгаан станцыг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр барина. Уг бүтээн байгуулалтын ажлын хүрээнд 26 нэгж талбар чөлөөлөхөөс өнөөдрийн байдлаар 20 нэгж талбарыг чөлөөлөөд байна. Уг станцыг 2028 онд ашиглалтад оруулна. ДЦС-5 нь Улаанбаатар хотын дулаан хангамжийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлж, хотын баруун бүсийн өсөн нэмэгдэж буй дулааны хэрэглээг хангахад чухал ач холбогдолтой. Станц цахилгаан үйлдвэрлэлийн 90 хувийг төвийн сүлжээнд нийлүүлнэ. Ингэснээр нийслэлийн баруун бүс буюу 40 мянган айл бүхий Таван шар, 21 дүгээр хороолол, “Хилчин” хотхон, Баянхошуу, 3, 4 дүгээр хороолол, нэгдүгээр хорооллыг дулаанаар, 100 мянга орчим өрх, аж ахуйн нэгжийг найдвартай цахилгаанаар хангах нөхцөл бүрдэх юм.

Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт “Хаягдал бохир ус цэвэрлэх байгууламжийг өргөтгөж, шинээр барьж, стандартын шаардлага хангасан ариун цэврийн байгууламжийг нэмэгдүүлнэ” гэж заасан. Энэ хүрээнд Улаанбаатар хотод лаг хатаах, шатаах үйлдвэр байгуулах төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа бөгөөд төслийн нийт талбай ойролцоогоор 40 мянган ам.метр байхаар тооцож, хотын төв цэвэрлэх байгууламжийн урд хэсэгт барихаар төлөвлөөд байна. "Лаг шатаах үйлдвэр" төслийн техник, санхүү болон эрх зүйн нарийвчилсан судалгааны ажил үргэлжилж байна.

Улаанбаатар хотын авто замын түгжрэлийг бууруулах, замын хөдөлгөөний нэвтрэх чадварыг нэмэгдүүлэх зорилгоор “Олон түвшний уулзвар” төслийг 2028 он хүртэл үе шаттай хэрэгжүүлэхээр болсон. Энэ хүрээнд төслийн таван байршилд инженерийн шугам сүлжээний зураг төсөл боловсруулах ажил дуусаж, Зам тээврийн яамны Хөгжлийн төвөөр магадлуулж байна. Төслийг хэрэгжүүлснээр Улаанбаатар хотын авто замын хөдөлгөөний дундаж хурд 7.1 хувиар нэмэгдэнэ.

УЛААНБААТАР ХОТ ОРЧМООР: Багавтар үүлтэй. Хур тунадас орохгүй. Салхи баруун хойноос секундэд 5-10 метр. Шөнөдөө -4...-6 градус хүйтэн, өдөртөө +7...+9 градус дулаан байна.

БАГАНУУР ОРЧМООР: Багавтар үүлтэй. Хур тунадас орохгүй. Салхи баруун хойноос секундэд 6-11 метр. Шөнөдөө -4...-6 градус хүйтэн, өдөртөө +7...+9 градус дулаан байна.

ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Багавтар үүлтэй. Хур тунадас орохгүй. Салхи баруун хойноос секундэд 4-9 метр. Шөнөдөө -5...-7 градус, өдөртөө +4...+6 градус дулаан байна.

2026 оны 04-р сарын 11-нээс 2026 оны 04-р сарын 15-нг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан төлөв:

11-нд баруун болон төвийн аймгуудын зарим газар, зүүн аймгуудын нутгийн баруун хойд хэсгээр, 12-нд баруун, төв, зүүн аймгуудын нутгийн зарим газраар, 13-нд баруун аймгуудын нутгийн хойд хэсэг, төвийн аймгуудын нутгийн зарим газраар, 14-нд нутгийн хойд хэсгээр бороо, нойтон цас, цас орно. Салхи 11-нд ихэнх нутгаар секундэд 15-17 метр, 12-нд говь, талын нутгаар, 13-нд Алтайн салбар уулсаар, 14-нд Алтайн салбар уулс, Арц Богдын өвөр хоолойгоор секундэд 12-14 метр хүрч ширүүсэж, шороон шуурга шуурна. Дархадын хотгор, Завхан голын эх, Хүрэнбэлчир, Идэр, Тэс голын хөндий, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутгаар шөнөдөө -7...-12 градус, өдөртөө +4...+9 градус, Алтай, Хангайн уулархаг нутаг, Хараа, Ерөө, Туул, Тэрэлж голын хөндийгөөр шөнөдөө -3...-8 градус хүйтэн, өдөртөө +7...+12 градус, Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр шөнөдөө +3...+8 градус, өдөртөө +20...+25 градус, говийн бүс нутгийн хойд хэсгээр шөнөдөө 0...+5 градус, өдөртөө +14...+19 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө -3...+2 градус, өдөртөө +10...+15 градус дулаан байна. 11, 14-нд нутгийн хойд хэсгээр, 12-нд ихэнх нутгаар сэрүүснэ.

Авлигатай тэмцэх газраас “Ухаалаг засаг-2” төслийн хүрээнд 2026 оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс эхлэн Хувийн ашиг сонирхлын урьдчилсан мэдүүлэг (ХАСУМ)-ийг хүлээн авах, хянах, шийдвэрлэх, хариу хүргүүлэх үе шатыг бүрэн цахимжуулна.

Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд заасны дагуу нийтийн албанд томилогдохоор нэр дэвшсэн этгээдийн ХАСУМ-ийг томилох эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтан хүлээн авч Авлигатай тэмцэх газарт ирүүлдэг, тус газраас хянаад хүргүүлсэн хариуг үндэслэн томилох эсэхээ шийдвэрлэдэг.

ХАСУМ нь төрийн албанд авлига, албан тушаалын гэмт хэрэг үйлдэж шүүхээр ял шийтгүүлсэн, эсхүл нэр дэвшиж байгаа албан тушаалын чиг үүрэг, эрхлэх асуудал, салбар нэгжийн үйл ажиллагаанд шууд холбогдох аж ахуйн нэгжтэй, эсхүл өөрийн хамаарал бүхий болон нэгдмэл сонирхолтой этгээдтэй албан үүргийн хувьд нэг нь нөгөөдөө шууд захирагдах буюу шууд хяналт тавих нэгжид хамт ажиллах, эсхүл тухайн албан тушаалд тавигдах тусгай шаардлагыг хангахгүй этгээд нийтийн албанд томилогдох, эсхүл уг томилгоо нь тухайн салбарын болон бусад хууль тогтоомж зөрчих эсэхийг хянах анхан шатны эх сурвалж болдог. Түүнчлэн ХАСУМ нь төрийн албанд авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх томоохон механизмын нэг бөгөөд мэдүүлгийг хянах үе шатанд тухайн байгууллагаас албан бичиг, албан тушаалын тодорхойлолтыг цаасаар ирүүлж, мөн Авлигатай тэмцэх газраас хариуг цаасан суурьтай албан бичгээр өгч байна.

ХАСУМ-ийг хүлээн авах, хянах, шийдвэрлэх, хариу хүргүүлэх бүхий л үе шатыг бүрэн цахимжуулснаар цаасан суурьтай албан бичгийг бүрэн зогсоож, байгууллага хооронд мэдээлэл солилцохдоо Мэдүүлгийн бүрдүүлэлтийн цахим системээр дамжуулна. Энэ шилжилт хийгдсэнээр ХАСУМ-ийн хяналт дахь ил тод байдал нэмэгдэж, төрийн үйл ажиллагаа шуурхай болохын зэрэгцээ урьдчилсан тооцооллоор томилгоо хийхтэй холбоотой бүх төрийн байгууллагад цаас, хэвлэлийн зардал, шуудан, тээврийн зэрэг жил бүр дунджаар 100 гаруй сая төгрөгийн шууд зардлыг хэмнэх боломжтой болж байна.

Нийслэлийн Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх салбар зөвлөлөөс 2026 оны 3 дугаар сарын гэмт хэргийн нөхцөл байдлын мэдээллийг

Монгол хэл, бичгийн шалгалт өнөөдөр/2026.4.9/ эхэлж байна. Шалгалт нийт 50 оноотой бөгөөд даалгаврыг 100 минутад хийж гүйцэтгэх ёстой аж. Тухайлбал шалгуулагчдаас дараах дөрвөн чадварыг шалгана. Үүнд:

Харин их, дээд сургуульд элсэх ерөнхий шалгалт зургаадугаар сарын 25-нд Түүхийн шалгалтаар эхэлнэ. Тус өдөр мөн Англи хэлний шалгалтыг зохион байгуулах юм. Шалгалтын хугацааны тухайд Түүх, Англи хэл, Газар зүй, Нийгэм судлал, Биологи, Орос хэл, Монгол хэлний шалгалт 80 минут үргэлжлэх бол Хими, Математик, Физикийн шалгалт 100 минут үргэлжилнэ.

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтсээс Зам тээврийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Н-д холбогдох эрүүгийн хэргийн мөрдөн шалгах ажиллагааг дуусгаж, шүүхэд шилжүүлэх саналтай прокурорын байгууллагад хүргүүлэхээр шийдвэрлэлээ.

Н нь Эрчим хүчний яамны Төрийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байхдаа нэр бүхий аж ахуйн нэгжид техникийн нөхцөл олгохдоо холбогдох журмыг зөрчиж бусдад давуу байдал бий болгосон, албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлсний хариуд нэр бүхий аж ахуйн нэгжүүдээс 281,0 сая төгрөгийн үнэлгээтэй орон сууц, 100,0 сая төгрөг, 30,0 мянган ам.долларын хахууль авсан, түүний хөрөнгө, орлого нь их хэмжээгээр буюу 3,4 тэрбум төгрөгийн үнэлгээтэй 4 үл хөдлөх хөрөнгө, 2 тээврийн хэрэгсэл болон 80,0 мянган ам.доллараар нэмэгдсэнийг хууль ёсны болохоо тайлбарлаж чадаагүй буюу үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн болох нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад тогтоогдсон байна.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад 6,9 тэрбум төгрөгөөр үнэлэгдэх 17 үл хөдлөх хөрөнгө, 635,7 сая төгрөгийн үнэлгээтэй 3 тээврийн хэрэгслийг битүүмжлэн шилжилт хөдөлгөөнийг хязгаарласан бөгөөд уг хэрэгт 7 хүн, 1 хуулийн этгээдийг яллагдагчаар татан шалгаснаар гэмт хэргийн шинжтэй 10 үйлдэлд 3,7 тэрбум төгрөгийн үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн үйлдлийг тогтоосон. Түүнчлэн 53 хүнээс гэрчийн мэдүүлэг авч, 47 баримтад үзлэг хийж, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудаас 65 лавлагаа болон арилжааны банкнаас 35 дансны хуулга гаргуулан авсны зэрэгцээ санхүүгийн мөрдөгчийн магадлагаа хийлгэсэн байна.

Монгол улсад эх, хүүхдийг дэмжих бодлогын хүрээнд хэрэгжиж буй “цалинтай ээж” хэмээх хүүхдийн асаргааны мөнгөн тэтгэмжийг нийгэм

Төмөр замын Их сургууль их сургууль болсноосоо хойш анхны төгсөлтөө хийлээ. Тус сургуулийг 2025-2026 оны хичээлийн жил төмөр замын 7 мэргэжлээр 92 оюутан төгсөж байгаа юм.

Техникумаас их сургууль болтлоо 73 жилийн турш төмөр замын мэргэжилтэй боловсон хүчнийг бэлтгэж ирсэн тус сургууль өнгөрсөн жил их сургуулийн статустай болсон юм. Мөн тус сургууль сургалтын байгууллагын үндсэн шалгуур үзүүлэлтүүдийг хангаж байгаа эсэхэд Боловсролын магадлан итгэмжлэх үндэсний зөвлөлөөс хөндлөнгийн аудит хийж, 2035 он хүртэл магадлан итгэмжилсэн юм.

Улс орны хөгжилд төмөр замын тээврийн салбарын гүйцэтгэх үүрэг улам бүр өсөн нэмэгдэж байгаа өнөө үед сайтар бэлтгэгдсэн төмөр замын мэргэжлийн чадварлаг боловсон хүчний эрэлт хэрэгцээ улам бүр өсөж байгаа нь ТЗИС-ийг төгсөж байгаа залуучууд мэргэжлээрээ ажиллах боломж нэмэгдэж байна.